Mướp Rồng

Mướp rồng Nhật Bản hay mướp rồng, có tên khoa học là Trichosanthes cucumerina var. anguina, tức là đây là một loài phụ (anguina) thuộc nhánh chính Trichosanthes cucumerina. Trichosanthes cucumerina có 2 loài phụ là Trichosanthes cucumerina var. anguina (loại trồng), và Trichosanthes cucumerina var. cucumerina (loại hoang dại, dưa núi hay còn gọi dưa trời, bầu rắn). Trước đây 2 loại này là riêng biệt, nhưng chúng lại thụ phấn chéo tự do lẫn nhau. Một số nghiên cứu khoa học dùng tên Trichosanthes anguina, số khác dùng tên Trichosanthes cucumerina. Nếu tra theo tên khoa học thì mướp rồng Nhật Bản thực ra chính là mướp tây, hay còn gọi mướp hổ, mướp rắn, mướp Ấn Độ (Theo Phạm Hoàng Hộ; Cây cỏ Việt Nam, 1999). Tiếng Ấn Độ gọi là chichinda.

Mướp rồng trong tiếng Nhật gọi là hebiuri ヘビウリ (kanji: 蛇瓜), có thể dịch là mướp rắn, bí rắn hay bầu rắn vì người Nhật gọi mọi thứ quả thuộc họ Bầu bí là uri ウリ (瓜). Ở Nhật, nó còn có một biệt danh khác là kekarasuuri  ケカラスウリ (毛烏瓜), tức mướp lông quạ. Mướp rồng trồng ở Việt Nam ở một số tỉnh phía Bắc, được lấy giống từ Nhật nên còn gọi là mướp Nhật. Tuy nhiên, với người Nhật, giống mướp rồng này có xuất xứ từ Ấn Độ và đến Nhật Bản vào cuối thời Minh Trị.

Ở Trung Quốc, cây này được gọi là xà qua (蛇瓜), tức mướp rắn, bí rắn hay bầu rắn. Ở Trung Quốc cũng gọi mọi thứ quả thuộc họ Bầu bí là qua (瓜).

Tên gọi trong tiếng Anh là club gourd, serpent gourd, serpent-cucumber, snake gourd và viper's gourd.

Mướp rồng thuộc họ Bầu bí, chi Dưa núi (Trichosanthes) có hoa nở vào ban ngày và quả thuôn dài, hình con rắn. Cây dây leo dài từ 3 đến 5 mét và có các đường gờ, bám giàn bằng tua. Các lá hình trái tim lớn, có rãnh từ nông đến trung bình hình cọ, xỉn màu và mọc xen kẽ. Hoa màu trắng nở ở nách lá, đài hoa tách thành năm cánh và đầu mỗi cách chia ra thành các sợi. Quả hình trụ, dài tới 30-100 cm và phình ra như rắn. Lúc đầu có màu xanh lục nhạt, sau có sọc trắng và xanh đậm, nhưng khi chín sẽ chuyển sang màu đỏ. Nếu để yên, nó sẽ khô và trở nên giống như một chiếc vỏ rắn.

Mướp rồng thường nhầm nhẫn với một số cây khác thuộc chi Dưa núi như qua lâu (瓜蔞, Trichosanthes kirilowii, Chinese cucumber, kikarasuuri), hay qua lâu trứng, hoa bát, qua lâu Pierre (karasuuri カラスウリ, Trichosanthes pilosa). Những cây này có hoa, lá giống nhưng quả tròn, không dài thành như con rắn.

Mướp rồng cũng có thể bị nhầm lẫn với giống bầu dài Lagenaria longissima (cucuzzi/cucuzza, đôi khi cũng gọi là snake gourd). Quả loại cây này dài, đôi khi cũng ngoằn ngoèo giống rắn nhưng quả giống quả bầu hơn là mướp.