Cốm xanh là thực phẩm được làm từ lúa nếp non, hạt lúa bấm ra sữa. Lúa gặt về tuốt hạt, sàng bỏ rơm và những hạt thóc lép, đãi qua nước rồi cho vào chảo rang. Thóc được rang trong lửa nhỏ, đảo liên tục sao cho nóng đều. Thóc rang xong, người ta đợi nguội rồi cho từng mẻ vào cối giã. Thóc được giã đều và vừa tay mươi phút, thấy có trấu thì xúc ra sảy bỏ trấu rồi lại giã tiếp. Cuối cùng, cốm thành phẩm sẽ được gói trong hai lớp lá, lớp trong là lá ráy xanh và mát giữ cho cốm khỏi khô và không phai nhạt màu xanh ngọc; lớp ngoài là lá sen có hương thơm thoang thoảng, buộc lại bằng lạt nếp màu xanh. Lúa có tên khoa học Oryza sativa L., thuộc họ Lúa (Poaceae). Có 2 loại lúa là lúa tẻ - var.utilissima A. Camus và lúa nếp - var. glutinosa Tanaka.
Theo Đông y, gạo tẻ gọi là ngạnh mễ (cánh mễ) có tính bình, mát, tác dụng bổ dưỡng ngũ tạng, nhất là tạng tỳ. Gạo nếp gọi là đạo mễ (nhu mễ, dư mễ) có vị ngọt, tính ấm, thơm, mềm, dẻo, có tác dụng bổ tỳ ích thận, trị được các chứng tỳ vị hư yếu, đau bụng thổ tả. Mầm non của hạt lúa gọi là cốc nha, có khí ấm, vị ngọt, tác dụng kiện tỳ tiêu thực, tiêu tích trệ (các thức ăn tích trệ), hạ khí, bồi dưỡng sức lực, tăng cường chức năng hoạt động của tuỵ, kích thích tiêu hóa, giúp ăn uống ngon miệng, tăng cường khí lực, chữa phù do thiếu vitamin. Cốc nha thường được dùng để thay vị thuốc mạch nha, là thuốc chế từ mầm non hạt lúa mạch (Hordeum vulgare L.). Trong 100g bột mầm gạo có chứa các chất (tính theo mg%): vitamine B1 (2,83), vitamine B2 (0,56), vitamine B6 (5,30), vitamine E (17,6), acid pantothenic (0,82), acid nicotinic (24,60), mangan (39), ngoài ra còn có vitamine B12, glutation, acid glutamic, calcium…
Chuyên mục Gia Chánh là nơi thảo luận và cung cấp hướng dẫn của chuyên gia về các vấn đề nấu ăn cụ thể của bạn để giúp mọi người ở mọi trình độ kỹ năng trở thành đầu bếp giỏi hơn, nâng cao hiểu biết về nấu ăn và chia sẻ kiến thức ẩm thực quý giá.
Lưu ý khi đăng câu trả lời trong mục Gia Chánh: