Ốc bươu còn gọi là điền loa, tên khoa học Pila conica (Gray), thuộc họ Ốc nhồi (Pilidae). Theo “Bảng thành phần dinh dưỡng thức ăn Việt Nam” (Viện Dinh dưỡng - Bộ Y tế), trong 100g phần ăn được của ốc bươu có chứa các thành phần sau: Protid: 11,9g, lipid: 0,7g, glucid: 7,6g, tro: 2,2g; các chất khoáng vi lượng: Ca (calcium): 1.357mg, P (phosphorus): 191mg; các vitamin: vitamin B1: 0,05mg, vitamin B2: 0,17mg, vitamin PP: 2,2mg. Cung cấp 79kcal.
Trong ốc bươu có nhiều chất khoáng vi lượng, nhất là hàm lượng calcium khá cao, nên ốc có tác dụng bổ dưỡng cho hệ xương. Thịt ốc nhồi ít chất béo, nên rất tốt cho những người mập phì, cần ăn kiêng để giảm cân.
Theo Đông y, thịt ốc bươu có vị ngọt, tính hàn, có các tác dụng tiêu thũng, thông lâm, lợi đại - tiểu tiện, giải uất nhiệt. Sách “Nam dược thần hiệu” của Tuệ Tĩnh viết: “Điền loa - Ốc bươu, vị ngọt, tính hàn, không độc, tiêu thũng, thông lâm, trừ thấp nhiệt, đau mắt, lỵ, không ăn uống được và tràng nhạc”. Trong quyển hạ của sách “Lĩnh nam Bản thảo” Hải Thượng Lãn Ông viết: “Điền loa giống ấy có nhiều danh. Tính mát lương hàn chữa nhiệt thanh. Ốc đá, ốc bươu thời lấy vỏ Ốc nhồi dùng nước chữa đồng minh (giúp sáng mắt). Đi đường cảm nắng, trong ngoài nóng. Nước uống thời yên, kẻo nặng mình.” Thịt ốc được xem là bổ mắt, dùng chữa các chứng bệnh về mắt như quáng gà và còn có ích cho người bị bệnh tim.
Ốc bươu được dùng chế biến nhiều món ăn truyền thống của Việt Nam như: bún ốc, ốc luộc, ốc hấp (với các loại lá như lá sả, lá chanh, lá gừng), ốc hấp hèm, ốc nướng, ốc xào (xào nghệ, xào hành), ốc bung chuối, canh ốc nấu khế. Người ta còn chế biến thành những món ăn ngon như ốc bươu nhồi thịt, ốc bươu hấp sả, ốc bươu chiên dòn, ốc bươu um sả ớt, ốc bươu xào sa tế, ốc bươu tay cầm, cà ri ốc bươu, gỏi ốc bươu, ốc bươu nấu giả ba ba…
Lưu ý: Những người tỳ vị hư hàn, thường đi tiêu lỏng, lạnh bụng, đau dạ dày do lạnh, người bị rối loạn tiêu hoá kéo dài, người có vết loét trên da thịt chưa lành... thì nên kiêng hoặc hạn chế ăn ốc. Chỉ nên ăn ốc khi đã nấu chín hẳn, để phòng ngừa bị nhiễm các loài giun sán nguy hại. Không ăn ốc dưới dạng tái hay vắt chanh ăn sống. Khi bắt ốc về, cần phải ngâm nước vài ngày mới dùng chế biến món ăn. Nếu muốn dùng liền, phải ngâm ốc trong nước vo gạo, thêm một ít ớt cay, để ốc thải hết các chất dơ ra ngoài.
Chuyên mục Gia Chánh là nơi thảo luận và cung cấp hướng dẫn của chuyên gia về các vấn đề nấu ăn cụ thể của bạn để giúp mọi người ở mọi trình độ kỹ năng trở thành đầu bếp giỏi hơn, nâng cao hiểu biết về nấu ăn và chia sẻ kiến thức ẩm thực quý giá.
Lưu ý khi đăng câu trả lời trong mục Gia Chánh: